Fuzja jądrowa: padł ważny rekord. Stellarator, w który zainwestowała Polska, pokonał tokamaki

4 czerwca 2025, 12:34

Wendelstein 7-X, największy stellarator na świecie, pobił światowy rekord w kluczowym parametrze fuzji jądrowej, potrójnym iloczynie (triple product). Stellaratory to, po tokamakach, najbardziej popularna architektura reaktorów fuzyjnych. Oba rodzaje mają swoje wady i zalety, jednak stellaratory są trudniejsze do zbudowania, dlatego też świat skupia się głównie na tokamakach. Obecnie istnieje około 50 tokamaków i 10 stellaratorów.



Choroba z paleolitu. Udało się zdiagnozować najstarszy przypadek choroby genetycznej

10 lutego 2026, 09:42

Międzynarodowy zespół badaczy zdiagnozował najstarszy znany przypadek choroby genetycznej u Homo sapiens. Ponad 12 000 lat temu w Grotta del Romito na południu Włoch pochowano – jak sądzili odkrywcy pochówku – mężczyznę o niezwykle krótkich kończynach, który spoczął w ramionach (przypuszczalnie) kobiety. Mężczyzna miał 110 cm wzrostu, co sugeruje przypadek rzadkiej dysplazji akromezomelicznej, jednak na podstawie samych kości nie można postawić diagnozy. Co interesujące kobieta, której wzrost wynosił 145 cm, również była niższa niż przeciętna kobieta z jej epoki.


Różne geny powodują autyzm u dziewczynek i chłopców

4 sierpnia 2006, 09:08

Prawdopodobnie inne geny są odpowiedzialne za autyzm u dziewczynek, a inne u chłopców. To może pomóc wyjaśnić, dlaczego to zaburzenie częściej występuje u osób płci męskiej.


źródło: Wikipedia

Paraliżujący strach przed matematyką

22 lutego 2007, 12:14

Mark Ashcraft, psycholog z University of Nevada twierdzi, że osoby, które martwią się, że nie rozwiążą postawionych przed nimi skomplikowanych zadań matematycznych, rzeczywiście mogą być niezdolne do ich rozwiązania.


Kofeina chroni pamięć starszych kobiet

7 sierpnia 2007, 09:11

Kofeina pomaga zapobiec deterioracji intelektualnej u starszych kobiet.


Enterococcus faecalis, jedna z bakterii, które może pomóc w zrozumieniu alergii© US DoA

Kupa ratunkiem dla alergików?

4 stycznia 2008, 11:51

Szwedzki pediatra i immunolog Bengt Björkstén od 11 lat zbiera próbki kału swoich nieletnich pacjentów. Przez lata liczył na to, że kiedyś technika pozwoli na dokładne ich przeanalizowanie i zbadanie przyczyn alergii. Teraz kolekcja Björksténa rzeczywiście może przydać się nauce.


Teksańska masakra tajemniczą mrówką

16 maja 2008, 20:22

Na taki pomysł mógł wpaść tylko autor słabych powieści science-fiction - mrówki zjadające urządzenia elektroniczne. Po raz kolejny okazuje się, że życie wyprzedza literaturę.


Delfiny butlonose

Niebezpieczna wyprawa

17 listopada 2008, 23:47

Do rzeki Jersey wpłynęło kilka miesięcy temu stado kilkunastu delfinów butlonosych. Jeżeli szybko nie opuszczą tego miejsca, grozi im śmierć. Dlaczego nie chcą wypłynąć na szerokie wody?


Z dużą głową, bez rotacji

22 kwietnia 2009, 08:48

W porównaniu do innych naczelnych, poród u człowieka jest trudniejszy. Powodem jest duża głowa dziecka, która dodatkowo musi się obracać, by wpasować się w kanał rodny. Rekonstrukcja budowy miednicy u neandertalskich kobiet wykazała, że one również wydawały na świat wielkogłowego noworodka, lecz rotacja jeszcze u nich nie zachodziła.


Zapraszamy na Małopolską Noc Naukowców

23 września 2009, 15:09

Jutro, 25 września, rozpocznie się trzecia Małopolska Noc Naukowców. W Krakowie, Tarnowie i Nowym Sączu naukowcy pokażą tej Nocy swoje drugie oblicze.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk